TRABZON HASIRI
Trabzon'a özgü olan "hasır bilezik" yapımı çok yaygındır. Gerek altın ve gerekse gümüşten hasır bilezik ve kolye yapılmakta ve yurdun hemen her yerine gönderilmektedir. Hasır bilezik, 31-32 mikron inceliğindeki altın ya da gümüş tellerin ilmek ilmek örülmesiyle yapılmaktadır. Tamamen el emeği, göz nuru olan bu sanatı, kuyumcuların verdiği telleri evlerinde ören Trabzonlu genç kızlar ve kadınlar yaşatmaktadır. Kuyumculukta ayrıca, "telkari" tekniğiyle çeşitli süs eşyası üretilmektedir. (Takunya süslemesi, resim çerçevesi, çay kaşığı vb.)
HASIR BİLEZİKLER:
Evlerde genç kızlar tarafından elde örülen hasır bilezikler altın yada gümüş ince tellerden yapılır.
TELKARİ:
Tel işi anlamına gelen telkarinin kökeni MÖ. 3000' lerde Mezopotamya' da 2500' lerde de Anadolu'da kullanıldığı eski Yunan ve Roma' da yaygın olduğu bilinmektedir. 15. yüzyıldan sonra Doğu ve Güneydoğu Anadoluda yaygın olduğu ve telkarinin Trabzon'a yerleşmesinde Dağıstanlı ustaların etkisi olduğu ustalarca dile getirilmektedir. Trabzon işi telkariler likör ve kahve takımı, çay tepsisi, takunya gibi örnekler sayılabilir.
Trabzon'da Kuyumculuğun Temelini 'Telkariye ve Hasır Bilezik'in Oluşturduğu, Cumhuriyetin Çok Öncesine Kadar Uzanan Bu El Sanatının Günümüzde Çok Daha Gelişerek, Markalaşarak Patentinin Alındığı Belirtildi.
Trabzon'da kuyumculuğun temelini 'Telkariye ve hasır bilezik'in oluşturduğu, cumhuriyetin çok öncesine kadar uzanan bu el sanatının günümüzde çok daha gelişerek, markalaşarak patentinin alındığı belirtildi.
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası 19. Meslek Komitesi Meclis Üyesi Nevzat Şakar, Hasır Bilezik'in 'Trabzon Hasırı' ismiyle patentleştiğini söyledi. Trabzon'da kuyumculuğun çok eski tarihlere dayandığını kaydeden Şakar, "Yöremizdeki gümüş madenlerinin işletilmesi, yöresel bağlamda Trabzon kuyumculuğuna destek veriyor. Trabzon'da kuyumculuğun temeli 'Telkariye ve hasır bilezik'dir. Cumhuriyetin çok öncesine kadar uzanan bu el sanatı, günümüzde çok daha gelişerek markalaşmıştır. Trabzon kuyumculuğunun öncü emtialığını gümüş telkari çeşitleri ile hasır bilezik yapmaktadır. Hatta hasır bilezik bu özelliği ile bir dünya emtiası konumuna gelmiştir" dedi.
Dünyada ve dolayısıyla da ülkemizde gelişen teknolojiye rağmen hasır bilezik ve gümüş telkarinin el emeğinden uzaklaştırılıp makineleştirilmemiş olmasının büyük bir şans olduğunu belirten Şakar, "Zaten hasır bilezik, bu özelliği ile şirin kentimiz Trabzon'u evrensel boyutta tanıtabilen markalardan biri olmak hakkını da haklı olarak elde etmiştir. Bunun için büyük çaba sarf eden Trabzon Kuyumcu ve Saatçiler Odası, ayrıca olaya duyarlı bir duruş sergileyip katkı veren Ticaret ve Sanayi Odası'na çok teşekkür ediyorum. Bu olay, emeğe dayalı bir el sanatımız olan hasırcılığa artık başkalarının sahip çıkmamalarını sağlamıştır" diye konuştu.
Trabzon'da kuyumculuk sektörünün vitrin kuyumcusu, hasır atölyeleri, hasır örücü bayanlar, gümüş telkariye üreten atölyeler, pazarlamacılar ve onarım atölyecilerinden oluşan bir aile olduğunu ifade eden Nevzat Şakar, "Trabzon'da 84 vitrin kuyumcusu, 25 hasır atölyesi, bin 500 civarında hasır örücüsü, 40 telkari gümüş atölyesi, 6 bilezik ve alyans imalatçısı, 15 pazarlamacı ve 25 onarım atölyesi mevcuttur. Trabzon hasırı yıllardır örgütsüz emekçilerin elinde kaldığından ötürü, bir ölçüde İstanbul Kuyumculuğu'nun himayesinde gibi gözükmüştür. İstanbul kuyumcusu ağırlıklı olarak döküm olan bir emtianın gramından 900 ile bin YTL imalat ücreti alırken, imalatına makine girmemiş ender el sanatçılarından biri olan hasırın gramına 400-450 YTL işçilik ücreti alıyor. Trabzon hasır ihracatçısı dış pazarlarda kendi ürettiği hasırla İstanbul Kuyumcusu ile de rekabet yapma zorunda kalabiliyor. Bu da ekonomik olarak dayanma gücünün yetmezliğinden kaynaklanıyor. Bu nedenle bazen de geri çekilmek zorunluluğunda kalabiliyor. Bunun asıl nedeni, Trabzon Hasır imalatçılarının birlikte hareket edememeleridir" şeklinde konuştu.
Şakar, markalaşmış Trabzon Bileziği ve gümüş telkari ürünlerinin yurtiçi ve yurtdışında bugünden daha çok tanıtılması gerektiğine dikkat çekerek, "Gerek yurtiçinde, gerek yurtdışında fuarlara bu ürün sahiplerinin katılmaları gerekmektedir. Bence bu da kaçınılmazdır. Elbetteki bunun gerçekleşme sorumluluğu da öncelikle imalat üretici ve kuyumcular odasındadır. En azından onlar ilgili girişimci ve birlikte olabilmenin örneğini sunmalıdırlar ama işin daha da gelişerek sonuç vermesi için ilgili bazı kurumlara da görev düşmektedir. Ticaret ve Sanayi Odamızın da gerektiğinde Kültür ve Turizm Bakanlığı ilgililerini de devreye sokarak Trabzon kuyumcu sektörümüze gereken katkı sağlanmalıdır" dedi.
Kuyumculuk sektörünün en önemli sorunlarından birininde güvenlik olduğunu belirten Şakar, "Kuyumcuların yoğun olduğu caddelerde özel güvenlik destekli koruma uygulama başlatılmalıdır. Bu doğrultuda kuyumcular ve saatçiler odasının başlattığı girişimin desteklenmesi gerekmektedir" diye konuştu. (İhlas Haber Ajansı) 02.10.2006
Trabzon'un geleneksel takısı hasır bilezikler dünya modacıların koleksiyonlarına da girdi. Lübnanlı modacı Elie Tahari ve ünlü kozmetik markası Estee Lauder'in reklamlarında Trabzon hasırı bilezikler göze çarpıyor.
Birkaç sezondur altın modacıların baş tacı. Elbiselerden ayakkabılara, çantalardan aksesuarlara kadar her yerde altın rengi (dore) kullanılıyor. Üstelik bu yaz kalın bilezikler de çok gözde. Yani kalın bir bileziğiniz varsa, üstelik altın ya da doreyse bu, modaya son derece uygun bir aksesuara sahipsiniz anlamına geliyor. Hal böyle olunca genellikle düğünlerde gelinlere takılan Trabzon hasırı da altın çağını yaşıyor. Üstelik dünya da bunun farkında! Nasıl mı? Örneğin Lübnan asıllı modacı Elie Tahari 2008 İlkbahar-Yaz koleksiyonlarında aksesuar olarak Trabzon hasırını kullanıyor. Sade ama şık tasarımlarıyla tanınan modacının giysileri ülkemizde Beymen, Harvey Nichols ve Naked mağazalarında da satılıyor. Bu geleneksel takıyı kullanan bir diğer marka ise ünlü kozmetik markası Estee Lauder. Markanın yeni parfümü Pure White Linen'in reklamlarında ünlü akstrist Gwyneth Paltrow kolunda bir Trabzon hasırı taşıyor.
Trabzon hasırı aslında geleneksel bir el sanatının örneği. Dünyada zırh örücülüğü tanınan teknik, biz de Trabzon hasırı ya da Trabzon işi olarak tanınıyor. İncecik altın ya da gümüş tellerin adeta bir kumaş gibi elde örülmesiyle ortaya çıkan Trabzon hasırı artık geleneksel bir düğün hediyesi olarak set halinde armağan ediyor.
Altın denince akla gelen ilk mekan Kapalıçarşı'da neredeyse her vitrinde Trabzon hasırına rastlamak mümkün. Üstelik bileziklerin klasik kakmalı kelepçeleri (bileziğin bağlantı kısmındaki metal plaka) yanı sıra pırlantalıları da revaçta. Özellikle düğün mevsiminde satışların artış gösterdiğini belirten Kapalıçarşı kuyumcuları '30 yıl önce de modaydı, 30 yıl sonra da olacak. Çünkü Trabzon hasırı bir klasik' diyorlar. Trabzon hasırının bileziğinin yanı sıra kolye, küpe ve kemeri de bulunuyor. Trabzon hasırının kalınlığı sıra ile ifade ediliyor. En incesi beş, en kalını 19 sıra ancak istenirse 32 sıraya kadar çıkabiliyor. En çok ilgi göreni de 17 sırası.
Trabzon, `hasır`ı tescilledi
KUYUMCULUK mesleğinde makineye girmemiş tek el sanatı olan ve kısa bir süre önce tescillenen Trabzon hasırı birçok ...
KUYUMCULUK mesleğinde makineye girmemiş tek el sanatı olan ve kısa bir süre önce tescillenen Trabzon hasırı birçok ülkeye ihraç ediliyor. Trabzon Kuyumcular Odası Başkanı Musa Başak , yaptığı açıklamada, Türkiye `de ve dünyada başka bir örneği olmayan hasır takıların yüzyıllardır Trabzon ile anıldığını belirtti. Trabzon `u ve Türkiye `yi dünya piyasasına tanıtan ürünlerden biri olan hasırın oda olarak bir süre önce coğrafi işaret tescilini aldıklarını ifade eden Başak , `Ülke ve dünya genelinde Trabzon hasırı ve telkarisi olarak tanınan sanatın, yöreye ait olduğu tescillenmiştir. Trabzon hasırının üretimi artık odanın denetimi altında daha kaliteli ve güvenilir şekilde yapılacak` dedi.
Trabzon Hasırı patent aldı
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası 19. Meslek Komitesi Meclis Üyesi Nevzat Şakar, Hasır Bileziğin "Trabzon Hasırı" ismiyle patentleştiğini söyledi.
Trabzon `da kuyumculuğun çok eski tarihlere dayandığını kaydeden Şakar , "Yöremizdeki gümüş madenlerinin işletilmesi, yöresel bağlamda Trabzon kuyumculuğuna destek veriyor. Trabzon `da kuyumculuğun temeli `Telkariye ve hasır bilezik`dir. Cumhuriyetin çok öncesine kadar uzanan bu el sanatı, günümüzde çok daha gelişerek markalaşmıştır. Trabzon kuyumculuğunun öncü emtialığını gümüş telkari çeşitleri ile hasır bilezik yapmaktadır. Hatta hasır bilezik bu özelliği ile bir dünya emtiası konumuna gelmiştir." dedi.
HASIR İSTANBUL `A DEĞİL TRABZON `A AİTTİR
Trabzon `da kuyumculuk sektörünün vitrin kuyumcusu, hasır atölyeleri, hasır örücü bayanlar, gümüş telkariye üreten atölyeler, pazarlamacılar ve onarım atölyecilerinden oluşan bir aile olduğunu ifade eden Nevzat Şakar , "Trabzon `da 84 vitrin kuyumcusu, 25 hasır atölyesi , bin 500 civarında hasır örücüsü, 40 telkari gümüş atölyesi, 6 bilezik ve alyans imalatçısı, 15 pazarlamacı ve 25 onarım atölyesi mevcuttur." diye konuştu. Trabzon hasırı yıllardır örgütsüz emekçilerin elinde kaldığına vurgu yapan Şakar , "Hasır örgütsüzlükten dolayı bir ölçüde İstanbul Kuyumculuğu`nun himayesinde gibi gözükmüştür. İstanbul kuyumcusu ağırlıklı olarak döküm olan bir emtianın gramından 900 ile bin YTL imalat ücreti alırken, imalatına makine girmemiş ender el sanatçılarından biri olan hasırın gramına 400-450 YTL işçilik ücreti alıyor." şeklinde konuştu.
Trabzon Hasırı" dünya markası oldu
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası 19. Meslek Komitesi Meclis Üyesi Nevzat Şakar, Hasır Bileziğin "Trabzon Hasırı" ismiyle patentleştiğini söyledi.
Trabzon `da kuyumculuğun çok eski tarihlere dayandığını kaydeden Şakar , "Yöremizdeki gümüş madenlerinin işletilmesi, yöresel bağlamda Trabzon kuyumculuğuna destek veriyor. Trabzon `da kuyumculuğun temeli `Telkariye ve hasır bilezik`dir. Cumhuriyetin çok öncesine kadar uzanan bu el sanatı, günümüzde çok daha gelişerek markalaşmıştır. Trabzon kuyumculuğunun öncü emtialığını gümüş telkari çeşitleri ile hasır bilezik yapmaktadır. Hatta hasır bilezik bu özelliği ile bir dünya emtiası konumuna gelmiştir." dedi.